Aardappelen van de boer koop je vaak per zak van 5, 10 of 25 kilo, rechtstreeks vanaf het erf of via een onbemande automaat. Ze zijn meestal ongewassen, want met een laagje grond eromheen blijven ze veel langer goed dan de gewassen aardappel uit de supermarkt. Op De Boervinder vind je akkerbouwers en boerderijwinkels die aardappelen verkopen, gefilterd op je provincie.
Kruimig of vastkokend — kies het juiste ras
Het ras bepaalt hoe de aardappel kookt en waar hij geschikt voor is:
Kruimig (bijv. Bildtstar, Eigenheimer, Frieslander) – ideaal voor puree, stamppot en frites
Vastkokend (bijv. Nicola, Charlotte) – blijft heel, perfect voor salade en gebakken aardappel
Doorkokend – een middenweg, breed inzetbaar
Klei- of zandaardappel
De grondsoort waarop de aardappel groeit, beïnvloedt de smaak. Kleiaardappelen, veel geteeld in Flevoland, Zeeland en Groningen, staan bekend om hun volle, hartige smaak. Zandaardappelen zijn vaak iets zachter. Vraag de boer welk ras op zijn grond het beste uitpakt — akkerbouwers kennen hun rassen door en door.
Nieuwe oogst en bewaaraardappelen
De nieuwe oogst, de zogeheten primeurs, komt vanaf de zomer van het land: dunschillig en met een fijne, frisse smaak. De rest van het jaar verkoopt de boer bewaaraardappelen uit de eigen, geventileerde opslag. Zo heb je het hele jaar door Nederlandse aardappelen van bekende herkomst.
Goed bewaren
Bewaar aardappelen koel, donker en droog — bijvoorbeeld in een papieren of jute zak in een schuur of kelder. Licht maakt ze groen (en daarmee deels oneetbaar door solanine), en warmte laat ze uitlopen. Bewaar ze niet naast uien: die versnellen elkaars bederf. Ongewassen aardappelen van de boer blijven zo maandenlang goed.
Groene plekken en kiemen: wanneer wel of niet eten
Aardappelen die te veel licht hebben gekregen, kunnen groene plekken krijgen. Dat groen wijst op solanine, een van nature aanwezige stof die in grote hoeveelheden bitter en ongezond is. Snijd kleine groene plekjes royaal weg; is een groot deel van de knol groen, gooi hem dan weg. Bewaren in het donker voorkomt dit.
Korte kiemen kun je er gewoon afbreken voordat je de aardappel gebruikt — de knol zelf is dan nog prima. Zijn de aardappelen zacht, sterk gerimpeld of zwaar uitgelopen, dan zijn ze over hun hoogtepunt heen. Met de juiste, donkere en koele bewaring blijven ongewassen boerenaardappelen maandenlang in topconditie, een groot voordeel van rechtstreeks bij de boer kopen.
Rechtstreeks van de akkerbouwer kopen
Bij veel akkerbouwers in Flevoland, Zeeland, Groningen en de Flevopolder koop je aardappelen in grotere hoeveelheden direct af het land. Dat is voordelig — denk aan een zak van 10 of 25 kilo — en je weet exact van welk perceel ze afkomstig zijn. Veel boeren vermelden op de zak het ras en de grondsoort, zodat je gericht kunt kiezen. Vraag ook naar afgekeurde kalibers: die zijn prima eetbaar, maar kunnen niet worden verkocht aan de groothandel. Dat bespaart je geld en voorkomt voedselverspilling tegelijkertijd.
Veelgestelde vragen over aardappelen van de boer
Welke aardappel kies ik voor puree of frites?
Een kruimig ras zoals Bildtstar of Eigenheimer. Voor salade of gebakken aardappel kies je juist een vastkokend ras als Nicola of Charlotte.
Waarom zijn boerenaardappelen vaak ongewassen?
Met een laagje grond eromheen blijven ze veel langer goed dan gewassen aardappelen. Je wast ze gewoon vlak voor gebruik.
Hoe bewaar ik aardappelen het beste?
Koel, donker en droog, bijvoorbeeld in een jute of papieren zak. Licht maakt ze groen en warmte laat ze uitlopen. Bewaar ze niet naast uien.
Wat zijn primeurs?
De nieuwe oogst die vanaf de zomer van het land komt: dunschillig, met een fijne, frisse smaak. De rest van het jaar verkoopt de boer bewaaraardappelen.